lijn
hotbutton
linkedin
twitter
De gebruiker als uitgangspunt, succesvolle productontwikkeling als resultaat!
Mentale modellen & programma modellen
Zodra een gebruiker een (al dan niet onzekere) actie onderneemt, evalueert zij (onderbewust) haar verwachting van hoe de actie zal verlopen en of het resultaat van de actie strookt met die verwachting. Daarnaast bedenkt zij zich ook wat zij moet doen als de actie niet verloopt zoals verwacht.

Dit houdt in dat er drie dingen zijn die in het hoofd van de gebruiker omgaan voordat zij de actie onderneemt:

1. Doel - Wat wil ik bereiken?
2. Actie - Wat moet ik doen om dit doel te bereiken?
3. Verwachting - Wat verwacht ik dat er gaat gebeuren na    het ondernemen van de actie?

Sterk vereenvoudigd ziet dit er als volgt uit:
mental model

Mentale modellen, (ofwel de verwachtingsmodellen) liggen aan de basis van twee bekende usability principes:
• goede feedback op een gebruikersactie en
intuïtieve interactie

Alle mentale modellen hebben een aantal kenmerken gemeen:
• Ze behandelen wat een persoon denkt dat waar is, niet per sé   datgene wat werkelijk waar is.
• Mentale modellen zijn qua opbouw gelijk aan het voorwerp    of concept dat het vertegenwoordigd.
• Ze bieden een persoon de mogelijkheid de uitkomst van zijn    handelingen te voorspellen.
• In uitwerking zijn zij eenvoudiger dan het voorwerp of concept    dat zij vertegenwoordigen; ze bevatten alleen die informatie    die nodig is om voorspellingen te maken.

Een tweede veel gehoorde term in bij het maken van mentale modellen is "conceptueel model".
Het verschil is als volgt uit te leggen: daar waar een mentaal model de verwachting voorstelt die een gebruiker (onbewust) met zich meebrengt bij het beginnen aan een handeling, is het conceptuele model het overbruggende idee (of concept) van hoe we het beste aan deze verwachting (of het mentale model) van de gebruiker tegemoet kunnen komen.

Hoe verbeeld je een mentaal model in je documentatie?
Google eens "mental model" en bekijk de grote diversiteit aan afbeeldingen en voorstellingen. Sprake van consensus is er niet echt. Zelf hou ik een weergave van een mentaal model aan dat ik ooit zag op de website van Benjamin Koh. Deze weergave van het mentale model van de gebruiker sprak mij zeer aan omdat het iets weg heeft van een UML notatie (al is dat het niet) en dus goed te begrijpen en uit te leggen aan anderen heb ik gemerkt.
De notatie zoals ik die gebruik verschilt iets van hoe Koh deze gebruikt:

mental model

Programma modellen
Het programma model is eigenlijk alleen maar belangrijk voor de programmeur. Dit is het model dat de programmeur voor zich ziet bij het zich voorstellen van de applicatie. Dit model wordt duidelijker naarmate er prototypes gemaakt zijn. Maak in overeenstemming met het hele team, dus ook met de programmeurs de modellen.

Hoe dichterbij elkaar het programma model en het mentale model ligt hoe beter het uiteindelijke resultaat.

.nl: Woudenbergstraat 93, 2546 VM, Den Haag. Mob: 06 415 266 12